arşimet noktası

Baharatın Destansı Yolculuğu: Medeniyetleri Şekillendiren, Savaşları Başlatan ve Sofraları Zenginleştiren Ticaretin Gizemli Tarihi  Tadın Ötesinde Bir Güç Baharat, mutfaklarımızdaki renkli kavanozlarda duran basit bir çeşniden çok daha fazlasıdır. Tarihin sessiz ama en güçlü aktörlerinden biridir. Bu küçük, kokulu ve renkli tanecikler; imparatorlukları yükseltip batıran, bilinmeyen kıtaların keşfine yol açan, acımasız savaşları tetikleyen ve küresel güç dengelerini kökünden değiştiren birer katalizör olmuştur. Baharatın hikayesi, sadece bir lezzet arayışının değil; aynı zamanda insanlık hırsının, merakının ve zenginlik tutkusunun, kısacası medeniyetin kendi destanının bir yansımasıdır. Bu, insanlık tarihinin akışına yön veren küçük ama kudretli taneciklerin öyküsüdür.  Kadim Dünyanın Damarları: İlk Ticaret Ağları ve Baharat Yolları Tarihin ilk küresel ticaret ağları, sadece mal taşımak için kurulmuş basit rotalar değildi. Bu yollar, medeniyetler arasında kültür, fikir, teknolo...

Ekonomist İris Cibre şöyle diyor : "Dünya yabancı yatırımcıya güzel, carry trade ile stopaj da ödemiyorlar. 2024 Mart ayından beri 90 milyar dolara 30 milyar dolar para kazandılar." Bu konuyu  biraz açalım. Carry trade dediğimiz şey aslında çok basit: Yabancı yatırımcı, kendi ülkesinde düşük faizle borçlanıyor, Türkiye gibi yüksek faiz veren ülkelere geliyor, TL’ye dönüp burada devlet tahvili ya da mevduata yatırıyor. Faizden kazanç sağlıyor, sonra parayı tekrar dövize çevirip ülkesine geri götürüyor. Cibre’nin vurguladığı nokta şu: Mart 2024’ten beri yaklaşık 90 milyar dolar Türkiye’ye bu amaçla girmiş. Bunun karşılığında yabancılar yaklaşık 30 milyar dolar kazanç sağlamış. Yani %33 gibi çok yüksek bir getiri oranı. Üstelik Türkiye, yabancı yatırımcılara bu kazançlar için stopaj (vergi kesintisi) uygulamıyor. Yani elde edilen kâr neredeyse tamamen yatırımcının cebine gidiyor. Bunun anlamı: Türkiye şu anda ekonomisini döndürmek için sıcak paraya çok bağımlı durumda. Ya...

  Merkez bankasının özerkliğinin ortadan kaldırılması bir iktidarın göze alabileceği birşey midir? Kapitalist bir ekonomide bu kurumu (Merkez Bankasını) ortadan kaldırmak sanıldığından da büyük bir gözü karalığı gerektirir.Çünkü bir kapitalist devlette sermaye akışı o devletin sermaye çevrelerine verdiği taahhütlerle doğrudan bağlantılıdır.Sermayenin miktarı ne kadar büyükse bağlantılı olduğu devletin taahhütlerine bağlılığının önemi o ölçüde artar.Merkez bankasının ve para politikalarının özerkliği,en başta sermayeye,  devletin bu taahhütlere sadakatini ifade eder.Sermayenin en üst kanadı konjonktürel şartlar değişse bile devletin para politikalarının bu değişken şartlardan etkilemeyeceğine emin olmalıdır.Çünkü devletin taahhütleri borçların çevrilmesini de garanti eder. Türkiye'de iktidar işte bu gözü karalılığa sahip epeydir.Erdoğan'ın Merkez bankası üst yönetimiyle anlaşamadığı en önemli konu,politika faizi konusuydu.Başkanlık sistemine geçildikten sonra Merkez bankası üst...